बौद्धिक संपदा हक्क आणि भारतीय संदर्भात् महत्व” या शिर्षकाच्या प्रस्तुत शोधनिबंधामध्ये बौद्धिक संपदेच्या हक्काचा परिचय, महत्व आणि आवश्यकतेचा वर्णन केलेला आहे. याबरोबर बौद्धिक संपदा हक्कांच्या अंतर्गत येणाऱ्या विवीध प्रकाराच्या क्षेत्राला विविध विभागात विभागलेला आहे. मानसाला त्याच्या बौध्दिक सृजनशिलतेची सुरक्षा पुरविण्याचा हक्क देणे यालाच बौध्दिक संपदा हक्क असे संबोधतात. असे समजले जाते की, जर एखादी व्यक्ती कोणत्या प्रकारचा बौध्दि‌क सृजन (जसे साहित्याची रचना, कृतीची रचना, शोध, अविष्कार इत्यादी) करतो तर सर्वप्रथम त्यावर त्याच व्यक्तीचा एकमात्र अधिकार असायला पाहिजे कारण हे हक्क बौध्दिक सृजनतेला दिलेले आहेत. बौद्धिक संपदा हक्कामुळे निर्माणकर्त्याच्या सृजनशिलतेचा अनधिकृतरित्या वापर, नकल (कॉपी) आणि चोरीपासून सुरक्षा करते बौद्धिक संपदा हक्क अज्ञानतेमुळे व अकार्यक्षम अशा अमलबजावणीमुळे देशाच्या तांत्रिक, आर्थिक आणि समाजाच्या विकासाकरिता घातक ठरु शकते. त्यामुळे या हक्काविषयी ज्ञानाचा प्रसार करुन, योग्य ती अमलबजावणी कोणत्याही राष्ट्राच्या प्रगतीसाठी अत्यावश्क आहे.